Zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych - co muszą wiedzieć członkowie spółdzielni (Olkusz, 2026)
Na początku 2026 r. została podpisana tzw. „mała nowelizacja” ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Najważniejsze zmiany to: przywrócenie członkostwa osobom, które je utraciły po nowelizacji z 2017 r., doprecyzowanie zasad udziału w walnych zgromadzeniach (m.in. ograniczenia pełnomocnictw), koniec niektórych rozwiązań „COVIDowych” (głosowania zdalne i obiegowe) oraz ułatwienia w dochodzeniu roszczeń dotyczących przeniesienia własności. Poniżej opisuję szczegóły, praktyczne konsekwencje i co warto sprawdzić jako członek spółdzielni w Olkuszu i okolicach.
Krótka lista najważniejszych zmian
- Przywrócenie członkostwa - ustawa przywraca członkostwo osobom, które utraciły je po wejściu w życie zmian z 2017 r.; chodzi m.in. o osoby, które w wyniku tamtej nowelizacji straciły prawo do udziału w spółdzielni.
- Ograniczenia pełnomocnictw na walnych zgromadzeniach - jako pełnomocnik będzie mogła występować ograniczona grupa osób (adwokaci/radcy prawni, członkowie tej samej spółdzielni oraz bliscy członka); wyłączone zostają np. osoby pozostające w konkubinacie. Ponadto przy wyborze organów spółdzielni powoływanie pełnomocnika ma być w ogóle niemożliwe.
- Powrót do klasycznych walnych zgromadzeń - znika część mechanizmów wprowadzonych przez specustawę COVID (głosowania zdalne, uchwały obiegowe) - celem jest zwiększenie kontroli i transparentności.
- Ułatwienia procesowe i prawne - łatwiejsze dochodzenie sądowe roszczeń o przeniesienie własności lokali w przypadku bezczynności spółdzielni oraz uproszczenia dla wspólnot w sprawie przejmowania działek od Skarbu Państwa/samorządów.
- Nowe uprawnienia dla spółdzielni - możliwość prowadzenia działalności w obszarze najmu społecznego (na wzór społecznych agencji najmu) i lepsze dopasowanie zasad korzystania z gruntów Krajowego Zasobu Nieruchomości.
Dlaczego te zmiany się pojawiły?
Ustawodawca wskazuje na dwie główne przyczyny: naprawienie skutków wcześniejszych regulacji (2017) - które spowodowały pozbawienie członkostwa niektórych osób - oraz przywrócenie większej transparentności i kontroli działalności spółdzielni (ograniczenie narzędzi, które pozwalały na zdalne i obiegowe uchwały).
Ponadto nowelizacja daje spółdzielniom nowe instrumenty działania (np. najem społeczny).
Co to oznacza w praktyce dla członków spółdzielni w Olkuszu i okolicach?
- Osoby, które utraciły członkostwo po 2017 r. - powinny sprawdzić status członkowski w dokumentach spółdzielni; nowelizacja daje realną podstawę do przywrócenia członkostwa i odtworzenia prawa głosu na walnych zgromadzeniach.
- Walne zgromadzenia - większa kontrola - członkowie mogą oczekiwać, że głosowania odbędą się stacjonarnie i z mniejszą możliwością manipulacji przez osoby działające zdalnie lub przez pełnomocników spoza wąskiego katalogu. To wzmacnia przejrzystość decyzji.
- Sprawy sądowe o przeniesienie własności - jeśli spółdzielnia zbyt długo zwleka z wykonaniem prac adaptacyjnych uniemożliwiających przeniesienie własności, nowelizacja ma ułatwić dochodzenie roszczeń. To ważne dla lokatorów czekających na prawo własności.
- Wspólnoty mieszkaniowe - zyskują narzędzia pozwalające sprawniej przejmować działki przyległe od administracji (jeżeli to konieczne do zarządzania nieruchomością).
Na co warto zwrócić uwagę jako członek spółdzielni?
- Sprawdź oficjalne ogłoszenia spółdzielni - czy i jakie działania administracyjne zostaną podjęte po wejściu nowelizacji.
- Jeśli utraciłeś członkostwo w przeszłości - skontaktuj się ze spółdzielnią lub poproś o pomoc prawną w celu wyjaśnienia sytuacji i ewentualnego przywrócenia.
- Zwróć uwagę, kto jest uprawniony do pełnomocnictwa - nowe przepisy ograniczają katalog pełnomocników; przy planowanych walnych sprawdź zasady powoływania pełnomocników i możliwość głosowania przy wyborze organów.
- W przypadku planów inwestycyjnych spółdzielni - monitoruj dokumentację i protokoły walnych (stacjonarnych), bo to teraz podstawowa droga decyzyjna.
Wejście w życie i terminy
Nowelizacja została podpisana i - zgodnie z komunikatem Ministerstwa oraz wpisami w Dzienniku Ustaw - wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, co oznacza krótki okres vacatio legis. Członkowie powinni więc śledzić oficjalne ogłoszenia (Dziennik Ustaw / BIP spółdzielni).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy osoba, która utraciła członkostwo po 2017 r., automatycznie je odzyska?
Nowelizacja przewiduje przywrócenie członkostwa takim osobom, ale procedura i skutki praktyczne mogą wymagać formalnego potwierdzenia przez spółdzielnię (aktualizacja rejestrów, wezwania do walnego itp.). W praktyce warto skontaktować się z zarządem spółdzielni lub zasięgnąć porady prawnej.
Co robić, jeśli spółdzielnia nadal organizuje głosowania zdalne?
Nowelizacja wskazuje powrót do klasycznej formy walnych zgromadzeń. Jeśli spółdzielnia stosuje rozwiązania sprzeczne z nowymi przepisami, członkowie powinni wzywać zarząd do dostosowania procedur; w razie oporu można skorzystać z drogi sądowej lub zwrócić się do nadzoru.
Czy nowe przepisy zmieniają prawa lokatorów mieszkaniowych?
Nowelizacja przede wszystkim przywraca prawa członkowskie pewnym grupom i zwiększa ochronę proceduralną (np. przy dochodzeniu przeniesienia własności). Nie oznacza automatycznego przekształcenia lokatorów w właścicieli, ale poprawia mechanizmy ochrony ich interesów.
Źródła:
- Portal gov.pl - projekt i komunikaty dotyczące nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (informacje o celach nowelizacji i zmianach proceduralnych).
- Dziennik Ustaw / Infor - tekst ustawy oraz informacja o wejściu w życie (vacatio legis: 14 dni).
- Artykuły prasowe objaśniające zmiany i ich praktyczne konsekwencje (Gazeta Prawna, Business Insider, Infor).
- Omawiające strony spółdzielcze (np. lokalne serwisy informacyjne) - praktyczne komentarze dla członków spółdzielni.
Podsumowanie:
Zmiany w przepisach to dobry moment, by spojrzeć na swoją sytuację mieszkaniową szerzej – nie tylko od strony prawa, ale też przyszłych decyzji życiowych.
Wielu właścicieli mieszkań w spółdzielniach zaczyna dziś rozważać sprzedaż, zakup większego lokalu lub zmianę formy własności.
Jeśli interesuje Cię mieszkanie w Wolbromiu – zarówno do zakupu, jak i sprzedaży – pomogę Ci bezpiecznie przejść przez cały proces, od analizy rynku po finalizację transakcji.
Jeśli jesteś w takim momencie i potrzebujesz rzetelnej analizy, wsparcia w sprzedaży lub bezpiecznego zakupu nieruchomości w Olkuszu i okolicach – zapraszam do kontaktu. Moim celem jest, aby każda decyzja była świadoma, spokojna i korzystna dla Ciebie.
Pozdrawiam serdecznie,
Właściciel Nowoczesnego Biura Nieruchomości AGENT POWER
Tobiasz Kocot
Licencjonowany Pośrednik PPRN Nr. 23804